Công Chúa Nhật Quang


Công chúa Nhật Quang là con thứ hai của vua Ba Tư Nặc nước Xá Vệ.
Công chúa rất đẹp, một vẻ đẹp thùy mị hơn hẳn các thiếu nữ đương thời ở
nước Xá Vệ; Công chúa lại rất thông minh học đâu nhớ đấy. Không những
công chúa sắc sảo về môn nữ công mà còn tinh thông các triết lý học thuật;
đức hạnh công chúa cũng quán chúng, tuy sanh trong giai cấp vua chúa cao
sang, nhưng vẫn giữ thái độ khiêm tốn nhã nhặn, nhất là đối với hạng nghèo
khổ tật nguyền, công chúa thành thật yêu mến và luôn luôn tìm cách giúp
đỡ. Vì thế nên công chúa được rất nhiều người kính trọng. Người nào đã hân
hạnh gặp công chúa một lần, họ sẽ nhớ mãi nụ cười hiền hòa và lời nói thanh
tao của công chúa. Ðối với cha mẹ, công chúa thật là người con hiếu hạnh,
nàng hầu hạ vua và hoàng hậu hết sức chu đáo, và không bao giờ nói một lời
hay làm một việc trái ý vua và hoàng hậu.
Ba Tư Nặc vương được một người con xứng đáng như vậy, vua rất cưng
quý, có thể nói công chúa Nhật Quang là viên ngọc vô giá của vua nước Xá
Vệ. Những cuộc quan sơn ngoạn thủy của vua, công chúa đều được tham dự,
mỗi khi quốc sự rảnh rang, nhà vua thường đòi công chúa đến hầu chuyện,
hỏi những vấn đề thắc mắc công chúa đều trả lời trôi chảy, nhà vua rất đẹp
dạ.
Một buổi chiều nhà vua đang dùng trà tại vườn ngự uyển, có công chúa
đứng bên cạnh, nhà vua nhìn con rồi vui miệng phán rằng: “Khắp nước Xá
Vệ này không ai được hạnh phúc bằng con, đời con được như thế thật là
hoàn toàn nhờ sức của cha mẹ tác thành vậy”.
Công chúa Nhật Quang thành thật trả lời: “Tâu phụ vương, công ơn sanh
dưỡng của Phụ hoàng và Mẫu hậu như trời bể con không hề dám quên.
Nhưng đời con được hạnh phúc như thế này, con thiết tưởng cũng có ảnh
hưởng của cha mẹ một phần nào, nhưng phần lớn nhờ kiếp trước con đã tu
nhân tích đức nhiều vậy”.
Câu nói của công chúa không ngờ đã chạm lòng tự ái của vua Ba Tư Nặc
quá mạnh, vua liền đứng dậy, lặng lẽ trở vào cung.
Ðêm hôm ấy, nhà vua không hề chợp mắt, suy nghĩ mãi lời nói của công
chúa, và vua rất bực tức, đứa con yêu và ngoan ngoãn của mình chưa bao
giờ trái ý mình dù là một cử chỉ nhỏ nhặt, hôm nay lại xúc phạm đến lòng tự
ái của mình, có thể nói là không thừa nhận một lý thuyết (nghĩa là hạnh phúc
của con hoàn toàn do cha mẹ tác thành) mà ông cho là muôn đời bất biến và
ai cũng phải công nhận.
Muốn bảo thủ thành kiến của mình, nên mới sáng tinh sương, Ba Tư Nặc
vương liền đòi viên cận thần thân tín bảo rằng: ta cần một thanh niên trạc
tuổi công chúa Nhật Quang mà hiện sống trong một cảnh nghèo hèn, cơm
không có ăn, áo không đủ mặc, ngươi phải tìm cho ra một người có đủ điều
kiện ấy, dẫn về đây cho ta.
Ba ngày sau, viên cận thần dẫn về một thanh niên hành khất, mặt mũi khôi
ngô, nhưng trong người chỉ mặc vỏn vẹn một chiếc khố rách đến yết kiến
vua Ba Tư Nặc. Vua rất mừng ban thưởng viên cận thần xong, quay lại hỏi
thân thế thanh niên hành khất rồi bảo rằng: Ta thấy ngươi nghèo khổ, chưa
có gia thất, nay ta đem công chúa Nhật Quang gả cho ngươi, ngươi được
quyền dẫn công chúa đi đâu tùy ngươi.
Thanh niên nghèo khổ kia không biết trả lời ra sao chỉ cúi đầu vâng lệnh.
Vua lại kêu công chúa Nhật Quang đến phán rằng: hôm kia con đã nói:
“Hạnh phúc của con hiện tại phần lớn là do con đã tu nhân tích đức ngày
trước. Nay ta muốn thí nghiệm lời ấy, nên ta đã gả con cho một thanh niên
hành khất, nếu con có phước báo thì con cũng trở nên giàu có sung sướng.
Con hãy sửa soạn ngày mai lên đường với chồng con, khi nào có chiếu chỉ
mới được trở về cung”.
Với nét mặt đầy nghiêm nghị của Vua Ba Tư Nặc vương, công chúa không
dám nói gì, chỉ yên lặng trở về hậu cung.
Sáng ngày công chúa vào lạy cha mẹ, từ biệt mọi người, rồi bình tĩnh ra đi
với thanh niên hành khất.
Hoàng hậu và thần dân đều thương xót và khóc lóc, lo ngại cho số phận
công chúa, nhưng ý vua đã quyết nào ai dám mở lời khuyên can!
Ra khỏi hoàng cung, công chúa hỏi thanh niên hành khất rằng: Cha mẹ
chàng đâu? Nhà cửa chàng đâu? Vì sao chàng lại nghèo khổ đến thế?
Thanh niên buồn rầu đáp: “Gia đình tôi trước cũng giàu có, vì được cha mẹ
cưng quý, tôi tiêu xài hoang phí, ham chơi bời với chúng bạn, có học tập
nhưng không đâu đạt gì, đến khi cha mẹ qua đời, tôi bán hết ruộng đất nhà
cửa, hiện nay chỉ còn một sở vườn cách đây ba trăm dặm cỏ lác mọc đầy,
cho người ta mướn họ không mướn, bán họ không thèm mua, hết của cải,
không nghề nghiệp không biết nghề gì nuôi thân, nên phải hành khất độ
nhật. Hôm nay tôi đang lang thang giữa đường, thì gặp một vị quan của vua,
ông ta hỏi cặn kẽ về gia thế tôi, rồi ông dẫn tôi yết kiến nhà vua, không biết
gì sao nhà vua lại đem công chúa gã cho một kẻ nghèo hèn như tôi?”.
Vẫn nét mặt ôn hòa công chúa nói với thanh niên hành khất rằng: “Dù sao từ
nay chúng ta cũng đã là vợ chồng, chúng ta phải tìm phương kế làm ăn và
trước hết phải tìm nơi tạm trú”.
Không biết tìm chỗ nào khác, nên công chúa và thanh niên hành khất liền
dẫn nhau đến sở vườn của cha mẹ thanh niên để lại – thật là một mảnh vườn
hoang phế, cỏ lác um tùm sỏi đá lởm chởm. Hai người bàn định cắt cỏ đốn
cây che một chiếc chòi nhỏ vừa tạm ở, những người quanh đấy có người biết
công chúa Nhật Quang nên cùng nhau đến giúp đỡ công việc cho công chúa.
Ðến khi đào đất để dựng cột nhà, vừa đào được vài lát đất thì gặp ngay ba
cái chum lớn niêm khằn cẩn thận. Công chúa liền mở chum ra thì thấy trong
ba cái chum ấy, vô số là vàng bạc châu báu, công chúa vui mừng sung sướng
đem bán bớt một số châu báu rồ9 mướn ngườ9 dọn dẹp cỏ rác, trồng tỉa hoa
quả, tạo lập lâu đài… Vốn sẵn tánh hiền lành lạ9 sẵn lòng yêu thương giúp
đỡ mọi người, nên thợ thuyền tôi tớ rất trung thành tận tụy, không bao lâu
đám vườn hoang phế kia đã biến thành một vườn hoa trăm sắc muôn màu;
lâu đài trang hoàng lộng lẫy, người vô kẻ ra tấp nập không khác dinh thự của
bậc đế vương.
Từ khi công chúa rời khỏi cung điện, vua Ba Tư Nặc sanh lòng hối hận đêm
ngày trông nhớ, nhà vua đinh ninh rằng: Công chúa lâu nay chắc gặp nhiều
khổ sở và định đón công chúa trở về cung để an hưởng cảnh đoàn viên phú
quý. Nhà vua liền phái một số cận thần tìm nơi công chúa ở và dò xem đời
sống của công chúa ra sao?
Sau một thời gian dò xét, các cận thần về tâu với nhà vua: “Công chúa ở
cách xa cung điện nhà vua chừng ba trăm dặm và hiện đang ở trong cảnh
phong lưu sung sướng giàu có ức triệu”. Vua Ba Tư Nặc không tin, liền đến
nơi dò xét quả đúng như lời các cận thần. Nhà vua nói với kẻ tả hữu rằng:
“Trẫm thấy đời sống của vợ chồng công chúa Nhật Quang hiện tại, tuy trẫm
là vua một nước, thật cũng không sung sướng bằng”.
Nhưng vua cũng băn khoăn thắc mắc không biết tiền kiếp công chúa đã tu
những nhân lành gì mà nay được nhiều phước báo như vậy.
Vốn nghe Ðức Phật Thích Ca Mâu Ni là bậc đại giác, nên vua thân hành đến
Tịnh xá nơi Phật thuyết pháp, cung kính bạch rằng: Bạch Thế Tôn! Nghe
danh Ngài là bậc đại giác chứng nhất thế trí, hiểu thấu việc trong ba đời, nay
đệ tử có điều nghi xin Ngài chỉ dạy: “Nhật Quang công chúa thứ hai của đệ
tử, không biết đời trước tạo nhân lành gì, mà ngày nay tướng mạo đẹp đẽ,
thông minh xuất chúng, giàu có sang trọng… Ðệ tử đã gả công chúa cho một
kẻ hành khất nghèo hèn thế mà công chúa cũng đào được vàng bạc rồi trở
nên sang trọng hơn người.
Ðệ tử cứ thắc mắc mãi mong Ngài từ bi khai thị cho đệ tử rõ?”
Ðức Phật Thích Ca nở nụ cười hiền hòa muôn thuở thong thả dạy rằng:
“Nghi vấn Ðại vương sẽ được tiêu tan sau khi nghe câu chuyện này:

  • Nầy Ðại vương! Xưa kia khi Ðức Phật Ca Diếp ra đời, có hai vợ chồng
    người lái buôn giàu có, người vợ rất tôn kính Tam bảo, thường khuyến khích
    mọi người bỏ việc ác làm lành, quy y Tam bảo, lại hay làm việc bố thí cúng
    dường, nhất là đối với kẻ tàn tật, nàng hết sức thương mến và tận tâm chăm
    sóc. Người chồng lại có tánh bỏn sẻn, mỗi khi thấy vợ làm việc cúng dường
    bố thí, thì tỏ ra thái độ bất bằng, tìm cách ngăn cản.
    Một hôm gặp ngày nguyên đán, người vợ thành tâm sắm sửa lễ vật để cúng
    dường Tam bảo và bố thí kẻ nghèo trong ba ngày, người chồng thấy vậy bực
    tức nói rằng: “Hãy để dành tiền của lại sắm sửa thêm nhà cửa ruộng đất, chứ
    làm những việc ấy thêm hao tốn, phỏng có ích gì!”. Người vợ dịu dàng trả
    lời: “Của cải là vật vô thường ta không bỏ nó, rồi nó sẽ bỏ ta; hơn nữa những
    kẻ nghèo khổ hiện tại, theo trong kinh Phật dạy, đều do đời trước tham lam
    ích kỷ, không biết dùng tiền của làm các việc phước thiện; ngày nay đời
    sống của vợ chồng chúng ta tạm gọi là khá giả, chúng ta nên dùng một số
    tiền làm các việc phước thiện để bảo tồn hạnh phục tương lai cho chúng ta,
    và cũng gọi là góp một phần trong công việc nghĩa chung vậy”.
    Nghe mấy lời giải thích của vợ, người lái buôn mới tỉnh ngộ và cảm động, từ
    đó anh không ngăn cản vợ mà lại rất hăng hái trong công việc làm phước
    đức…
    Này Ðại vương! Vợ người lái buôn xưa kia chính là công chúa Nhật Quang
    ngày nay, đời trước nàng thường khuyến khích mọi người bỏ ác làm lành,
    quy y Tam bảo, nên được quả báo thông minh xuất chúng; đời trước sốt sắng
    cúng dường bố thí, nên nay được quả báo sung sướng giàu sang, nhiều người
    mến phục; đời trước tận tâm săn sóc giúp đỡ kẻ tàn tật, ngày nay được quả
    báo nhan sắc đẹp đẽ, tướng mạo đoan trang.
    Người lái buôn xưa kia chính là chồng công chúa hiện tại, ngày trước lúc
    chưa tỉnh ngộ, anh ta bỏn sẻn hay ngăn cản việc làm phước thiện của vợ, nên
    ngày nay phải chịu đói rách một thời.
    Vua Ba Tư Nặc nghe Phật kể rõ tiền kiếp của công chúa Nhật Quang, nhà
    vua mới tỉnh ngộ, và rất thâm cảm đạo lý nhân quả tội phước của Phật. Rồi
    vua cúi đầu đảnh lễ Ðức Phật ra về.
    Về đến cung, công việc đầu tiên của vua là cho người đón rước vợ chồng
    công chúa Nhật Quang về. Gặp công chúa, vua Ba Tư Nặc khôn xiết vui
    mừng, vua không quên nói nhiều lời hối hận, với công chúa Nhật Quang
    cũng rất sung sướng được gần gũi phụng sự cha mẹ, và giúp vua cha trong
    việc trau dồi đạo đức, bảo quốc an dân. Thanh niên hành khất chồng công
    chúa, cũng được vua phong cho một chức quan cao cấp trong triền đình.
    Quảng Tiến
    Sướng gì hơn sướng làm lành

Cho bao nhiêu của để dành bấy nhiêu

[1] Nhà cầm quyền ví dụ cho vô thường. Hai con voi say: Sanh và Tử. Sợi
dây: Mạng căn. Rơi vào giếng: Sự hốt nhiên thọ sanh. Hai con chuột đen và
trắng: Ngày, đêm. Ba con rồng: ba độc (tham lam, giận dữ và si mê). Bốn
con rắn: Bốn đại (đất, nước, gió, lửa). Năm giọt mật: năm món dục lạc (tiền
tài, sắc dục, danh vọng, ăn uống và ngủ nghỉ).

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s