Ai có thể thuần phục được thân và tâm của mình?


dieu phuc than tam

Mỗi khi đức Phật Thích-ca đi tới nơi nào thuyết pháp thì  luôn  có rất nhiều các vị đệ tử đi theo  vây quanh Ngài.


Một  hôm,  đức Phật ở núi  Linh Thứu và những tín đồ của  Ngài  cũng  đến  tụ tập  tại nơi ấy. Trong số đó có các vị tỳ-kheo, tỳ-kheo ni xuất gia, có các vị ưu-bà-tắc, ưu-bà-di1 tại gia và còn có các vị quốc vương,  đại  thần v.v…  cũng  đến  xung  quanh đức Phật, cung  kính cúng dường,  nghe Ngài  thuyết Pháp giảng Kinh.

Trong pháp hội thù thắng ấy có rất nhiều vị đệ tử trong lòng có điều  thắc mắc,  họ muốn biết  nhân duyên nào đã thúc đẩy đức Phật xuất gia học đạo lúc ban  đầu.

(1Ưu-bà-tắc,  ưu-bà-di: tức hai chúng cư sĩ nam và cư sĩ nữ, là hàng đệ tử tại gia của Phật.)

Tuy họ muốn thỉnh xin đức Phật nói cho họ biết,  nhưng không ai dám  mở miệng thưa hỏi.

Lúc ấy, tôn  giả A Nan biết  tâm niệm  của  mọi người nên  từ  tòa  ngồi  đứng  dậy,  cung  kính chắp  tay  vấn  an đức Phật rồi mới thay mặt mọi người mà thưa hỏi rằng:

– Bạch  Thế  Tôn,  bậc  cứu  chủ  của  chúng con! Nay chúng con  có một  điểm  thắc mắc,  đó là  lúc  Thế  Tôn chưa  xuất gia, hãy  còn là một vị thái tử cao quý, vì sao lại xả bỏ vương vị, xả bỏ những thứ  hoa lệ phú  quý của hoàng cung  mà đột nhiên vào núi  tu hành, rồi sau  sáu năm khổ hạnh ngồi dưới cây Bồ Đề thành Đẳng Chính Giác,  hiển hiện ứng  hóa  thân độ hóa  chúng sinh, làm thầy của  Trời  Người.  Chúng con  không biết  lúc  ban đầu  do những nhân duyên gì mà Thế Tôn đã phát tâm Đại Bồ Đề như  thế,  thẳng đến  địa  vị Phật? Chúng con đây đều  là đệ tử của Phật, đều  phải phát tâm rộng  lớn như  Phật, phải hướng  theo  con đường  của  Phật đã  đi mà  cất  bước tiến lên  hầu thừa kế giáo  pháp của  Như Lai. Xin nguyện Thế Tôn từ bi tuyên thuyết để khuyến khích tất cả chúng sinh.

Đức Phật khen ngợi A Nan:

– Hay  thay! Hay  thay! Điều  mà  ông  hỏi  hôm  nay cũng là điều  mà ta muốn nói đến. Các ông hãy yên tĩnh lắng  nghe.

Khi  đức Phật nói như  thế,  tất cả Bồ Tát  và thánh chúng đều  yên  tịnh không một  tiếng động,  chú  ý lắng nghe pháp âm của Phật.

Từ  miệng đức  Phật phóng ra một  đạo  hào  quang ngũ  sắc, ánh sáng chiếu rọi khắp đại  thiên thế  giới, vỗ về thân tâm của  mọi loài  chúng sinh, khiến cho họ có cảm giác mát mẻ, giải  thoát.

Đức Phật đoan  nghiêm ngồi trên tòa báu  và nói:

– Từ vô lượng kiếp trong quá  khứ về trước,  trong thế giới Ta-bà này  có một  vị Chuyển Luân Thánh Vương tên  gọi là Đại Quang Minh. Vua  là người  rất phúc  đức và trí huệ, nhân từ  và rộng  lượng  đối với người  khác, thích cứu giúp kẻ bần  cùng,  danh tiếng lẫy lừng truyền rộng  khắp nơi.

Vua  của  nước láng  giềng  xưa  nay  vẫn  giữ tình giao hảo  với  vua  Đại  Quang Minh, hai  người  đối  xử  với nhau không khác gì hai  anh em  ruột thịt. Khi  nước này  gặp  lúc  thiếu hụt lương  thực  hay  vật  dụng, vua Đại Quang Minh thường cứu giúp cho họ bớt khổ trong những năm đói kém.

Cũng có lúc vua  láng  giềng  đem sản  phẩm của nước mình đến  hiến tặng vua  Đại Quang Minh để báo ân.

Có một  hôm,  một  số  người  vào  núi  săn  được  một con voi trắng, một  con voi rất đẹp đẽ đoan  chính, thân nó đẹp  không khác gì bạch  ngọc, trên thế  gian  thật là hiếm  có. Vị vua  nhỏ  nọ muốn đem  voi trắng cống hiến vua  Đại  Quang Minh, nên  thu thập một  ít châu báu trang sức cho voi rồi sai  người  đem  voi qua  nước láng giềng.  Vua  Quang Minh được  voi trắng rất hoan hỉ, bèn  mời một  người  dạy  voi rất giỏi tên  là  Tôn  Nhược về cung,  giao voi trắng cho vị này  nuôi  nấng và dạy dỗ.

Voi trắng thông minh, đoán  biết  ý muốn của  thầy, thầy chỉ bảo gì cũng  đều  làm  theo  được, chẳng bao lâu sau  nó đã hoàn toàn thuần thục. Tôn Nhược  bèn trang sức  cho  nó  bằng rất nhiều ngọc  quý,  và  dẫn  nó  đến trước  mặt vua  Quang Minh thưa rằng:

– Đại vương! Voi đã thuần thục, xin vua hãy thử  voi.

Vua  nghe thế  rất vui lòng, ra lệnh cho thị  giả đánh trống vàng, triệu tập  các vị đại thần cũng  những người có danh tiếng trong thành đến xem voi biểu diễn.  Ít lâu sau  mọi  người  đều  tụ tập  ở ngoài  thành, vua  Quang Minh cưỡi lưng  voi trắng bước từng bước chậm chạp, trông chẳng khác nào  mặt trời  vừa mới mọc, ánh sáng chói lọi, ai thấy cũng  phải vui mừng tán thán.

Đến   một   bãi   săn, vua   muốn  bắt   voi  biểu   diễn. Nhưng con voi trắng ôn  hòa  kia  lúc  ấy  bỗng  trở  nên hung bạo trăm phần như  đang bước vào chiến trường, điên  cuồng  vừa  chạy  vừa  nhảy loạn  xạ. Vua  ngồi  trên lưng  voi không có cách nào chế ngự nó được.

Nguyên do chỉ  vì con voi trắng mà  vua  đang cưỡi là một  con voi đực, nó nghe tiếng kêu  của  một  con voi cái ở núi  bên cạnh nên  dục niệm  nổi lên, khiến nó điên cuồng  muốn chạy  tìm  voi cái.

Tôn Nhược  ở phía sau  thấy thế  kêu  to lên:

– Đại  vương!  Ngài  hãy  bám  vào một  nhánh cây để rời  khỏi  thân voi rồi  nhảy xuống  đất, có thế  mới  an toàn thân mệnh được!

Lúc ấy voi đã  chạy  về phía rừng sâu, nhà vua  bèn cấp  tốc bám  vào một  nhánh cây mà  rời khỏi  lưng  voi. Vua thoát thân rồi, voi trắng chạy như  bay không quay đầu  trở lại.

Vua  Quang Minh từ  thân cây  trèo  xuống  ngồi  bệt dưới đất, lúng  ta lúng  túng không biết  làm  sao, áo mũ rơi rớt rách nát, toàn thân thương tích  máu chảy  dầm dề, tức giận  run cả người.

Không  lâu  sau  Tôn  Nhược  chạy  tới,  thấy vua  bèn khấu đầu  trấn an rằng:

– Xin đại  vương  đừng  phiền não,  voi điên  ngu  si, có lẽ chỉ vì niệm  dâm  dục  phát lên  mà  nên  cơ sự,  không có cách nào chế ngự nó được. Chẳng bao lâu  niệm  dâm của  nó lắng  xuống, nó sẽ chán cỏ dại  nước dơ của  núi rừng mà trở về vương cung.

Nhà vua  tức giận  trả lời:

– Ta không muốn con voi đó nữa, suýt nữa  nó đã làm cho ta mất mạng! Nhà ngươi cũng hãy  cút đi, từ nay  về sau  ta không còn muốn thấy ngươi dạy voi nữa!

Cũng ngay  tại lúc đó, các vị đại  thần và dân  chúng cũng  vừa đến nơi, họ tưởng  rằng vua  đã bị voi giết chết rồi vì trên đường  đi có người  thì  nhặt được mũ  vua,  có người thì  nhặt được vương bào nên  ai cũng  kinh hoàng khủng khiếp. Tìm  mãi  mới  thấy được  vua,  người  thì mau mau đem  y áo tới cho vua  mặc,  người  thì  dắt  một thớt voi khác thuần thục hơn cho vua  ngồi lên an toàn rồi trở  về hoàng cung.  Người  trong thành thấy vị vua hiền đức của họ bị voi trắng làm cho nguy  hại nên  cũng bực tức đối với Tôn Nhược.

Chẳng bao  lâu,  đúng như  Tôn  Nhược  đã  nói,  voi trắng không quen sống  nơi  núi  rừng hoang dã,  niệm dâm  cũng  đã  lắng  xuống, nó  bèn  trở  về hoàng cung. Tôn Nhược thấy voi về bèn báo cho vua  biết  nhưng vua từ chối không tiếp,  cho người ra trả lời rằng:

– Vua  không cần  voi trắng và cũng  không cần  đến người dạy voi nữa.

Tôn  Nhược  ba  lần  xin  gặp,  muốn tự  mình cưỡi voi trắng và chứng tỏ cho vua  thấy voi đã thuần thục như thế  nào.  Cuối  cùng  vua  đành phải chấp  thuận. Thế  là họ trải chỗ ngồi  tại một  khoảng đất  bằng phẳng, vua và tất cả dân  chúng đều  đến  xem.

Tôn Nhược  đem  voi trắng tới chỗ biểu  diễn,  bắt  đầu sai khiến voi làm  tất cả những việc khó làm.  Voi trắng nhất nhất vâng  theo  mệnh lệnh của Tôn Nhược,  chẳng khác nào một người làm xiếc điều  khiển những con thú thuần thục nhất của  mình. Cuối cùng,  Tôn Nhược  còn ra lệnh cho voi trắng đến  trước  mặt vua,  quỳ  mọp sát đất  và gật  đầu  ba lần  để tạ tội. Tất  cả mọi người  đứng xem đều  vỗ tay  tán thưởng tài dạy voi của Tôn Nhược.

Vua rất hài  lòng, liền  hỏi Tôn Nhược:

– Khanh đã có tài dạy  voi như  thế,  sao lúc trước  lại để cho nó nổi cơn điên  bất  trị như  vậy?

Tôn Nhược  tâu rằng:

– Tâu  đại vương! Tôi tuy giỏi dạy voi, nhưng chỉ điều phục  được thân voi chứ  không thể  điều  phục  tâm của nó. Nếu  lửa  dục vọng  cháy  lên  phừng phực  trong tâm nó thì  tôi không có cách nào chế ngự được.

Vua Quang Minh lại hỏi:

– Vậy trên thế  gian  này có ai điều  phục  được cả thân lẫn  tâm chăng?

– Thưa có. Các  đức  Như  Lai  Thế  Tôn,  Bậc  Chánh đẳng giác  có thể  điều  phục  được cả thân lẫn  tâm của tất cả chúng sinh, nên  trong mười Thánh hiệu của chư Phật Như  Lai có một hiệu là “Điều Ngự  Trượng Phu”.

Vua  Đại  Quang Minh nghe được  danh hiệu Phật, biết  rằng chỉ  có Phật Như  Lai  mới có đầy  đủ  sức  oai thần đó thì  hết  sức mừng rỡ, gạn  hỏi thêm rằng:

– Vị mà ông gọi là Như  Lai đó, có những đức tính gì?

– Phàm là  Như  Lai  Thế  Tôn,  có hai  đức  tính: một là  trí huệ, hai  là  đại  bi. Đức  Phật thường thực  hành lục độ, có nghĩa là bố thí,  trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định và trí huệ, còn gọi là sáu  pháp ba-la-mật, vì cả phúc  đức lẫn  trí huệ  đều  đầy  đủ nên  được tôn  xưng là  Phật. Ngài  vừa  có thể  điều  phục  được chính mình mà còn điều  phục  được tất cả chúng sinh.

Vua  Đại  Quang Minh nghe thế,  vui  mừng lập  tức nhanh nhẹn trở về cung,  dùng nước thơm  tắm gội, mặc y phục  mới,  lên  lầu  cao hướng  về bốn  phương lễ bái, khởi  đại  bi tâm đối với tất cả chúng sinh, thắp hương thề  nguyện rằng:

– Nguyện tôi có bất  cứ công đức nào  trong quá  khứ, hiện tại hay  vị lai cũng  đều hồi hướng  Phật đạo, thành tựu  Phật đạo để điều  phục  tâm mình và cũng  để điều phục  tất cả chúng sinh.

Nếu  có một  chúng sinh nào  tạo  tội  trọng mà  phải trải qua  một  kiếp  trong địa  ngục  A Tỳ, tôi sẽ vào ngay trong địa  ngục  để  làm  lợi ích  cho  chúng sinh ấy,  và không hề xả bỏ tâm Bồ Đề.

Lúc ông phát thề  nguyện lớn như  vậy, quả  đất  rúng động  sáu  cách,  trong không trung hoa  trời  rơi xuống dày  đặc  như  mưa, vô lượng  chư  thiên tấu nhạc trên không, âm  thanh vi diệu  ấy chính là để tán thán công đức của vị Bồ Tát  mới phát đại tâm.

Đức Phật nói xong về nhân duyên như  trên rồi, lại nói tiếp:

– Con voi trắng thuở  ấy nay  chính là A-la-hán Nan Đà. Vị thầy dạy voi nay  là Đại Trí Xá-lợi-phất, và vua Đại  Quang Minh chính là ta đây.  Lúc ấy,  ta thấy việc điều  phục  thân voi nên  muốn tìm  cách  điều  phục  tâm, do đó mới phát tâm Đại Bồ-đề lúc ban  sơ, tìm  cầu Phật đạo.

Những người  trong đại  hội  nghe Phật  thuyết ai cũng  đạt  ngộ,  người  thì  đắc  được bốn  thánh vị, người thì  phát tâm đạo rộng  lớn, người thì  phát nguyện xuất gia, không ai là không hoan hỉ kính vâng  theo  lời Phật dạy.

Truyện cổ Phật Giáo – Diệu Hạnh Giao Trinh Việt dịch

Tìm hiểu sản phẩm liên quan bên dưới

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s