Vợ chồng ông Cấp Cô Độc


cap co doc

Trưởng  giả Tu-đạt-đa (cũng  gọi là Tu-đạt) là  một  nhà từ  thiện lớn,  luôn  vui  thích làm  những chuyện phước  đức, bố thí.  Ông thường cứu giúp  những người  nghèo  khó,  hay  đem  cơm gạo, quần áo  bố  thí  cho  họ.  Trong toàn khu vực  thành Xá-vệ, không phân biệt  nam hay  nữ, già hay  trẻ,  cứ hễ nghèo khổ, không nơi nương  tựa, một khi tìm  đến là được ông vui  vẻ giúp  đỡ ngay. Vì thế  mọi  người  đều  gọi ông  là trưởng giả  “Cấp  Cô Độc”, nghĩa là  “người  thường chu cấp cho những kẻ cô độc, không nơi nương  tựa”.

Một  hôm,  trưởng giả  Tu-đạt đến  nhà trưởng giả Thủ-la ở thành Vương-xá để  bàn  bạc  việc  hôn  nhân cho người  con trai út,  thì  ngẫu nhiên được diện  kiến đức Phật và được nghe pháp âm của Ngài. Ông quá  đỗi vui mừng, liền phát tâm xây tinh xá để thỉnh đức Phật và chư  tỳ-kheo đến  thành Xá-vệ giáo  hóa  chúng sinh ở đấy.  Đức Phật hoan hỉ nhận lời, khi  nào  tinh xá xây xong thì  Ngài  sẽ đến.

Trưởng giả  Tu-đạt trở  về  thành Xá-vệ lập  tức  đi xem khắp nơi để tìm một địa điểm  thích hợp. Ông nhận thấy trong số các nơi đã  xem  qua  chỉ có vườn  cây của thái tử Kỳ-đà là vô cùng  rộng  rãi,  thoáng mát, có sông có nước, có đồi có núi,  có hoa thơm  cỏ lạ, cảnh đẹp như tranh, thật là một  khung cảnh vô cùng  thanh tịnh, u mỹ.

Ông  nghĩ, nếu  được  một  chỗ  như  thế  này  để  xây dựng  tinh xá cúng  dường  đức Phật, để Thế Tôn về đấy thuyết pháp và chư  tỳ-kheo an  trú thì  thật không có chỗ nào  tốt  đẹp  hơn.  Nhưng đây  lại  là  khu vườn  mà thái tử  Kỳ-đà yêu  thích nhất, nên  trưởng giả  Tu-đạt không biết  phải làm  cách  nào  để thái tử  chịu  nhượng lại khu vườn  cây này  cho ông. Ông  suy  nghĩ  nát óc và tuy  biết  là sẽ rất khó khăn nhưng không còn cách  nào khác hơn đành phải trực  tiếp  đến gặp thái tử Kỳ-đà để khẩn khoản xin thái tử nhượng lại khu vườn ấy.

Nhưng dù  ông  có nói  thế  nào  thái tử  Kỳ-đà cũng khăng khăng một  mực  không chấp   thuận. Đến  khi nghe trưởng giả  Tu-đạt nài  nỉ  tới lần  thứ  ba,  thái tử cảm  thấy thật khó  mà  cự tuyệt mãi  một  người  danh tiếng lừng  lẫy  trong cả nước như  ông trưởng giả  này, bèn  nghĩ  kế  đòi  một  giá  bán  thật cao  để  khiến  cho trưởng giả phải thối  chí. Nghĩ  sao làm  vậy, thái tử bèn nói:

– Thật sự tôi không muốn nhượng khu vườn này cho ông, nhưng thấy ông cứ nài nỉ mãi như  thế,  thôi thì thế này.  Tôi bằng lòng bán  với điều  kiện  như  sau:  Ông hãy lấy vàng  trải đầy khắp mặt đất  của khu vườn. Nếu ông đồng  ý trả đủ  số vàng  như  thế  thì  tôi  sẽ  nhượng đất cho ông.

Không  ngờ thái tử  vừa  nói  giá  như  thế  thì  trưởng giả Tu-đạt tỏ ra vui mừng khôn  xiết,  lập tức trở về huy động  người  nhà lấy xe chở vàng  nhanh chóng  đến  trải đầy khắp mặt đất  chỗ khu vườn.

Khoảng xế chiều thì  toàn bộ khu đất  đã  được phủ kín vàng, chi còn thiếu một khoảnh nhỏ. Thái tử Kỳ-đà nhìn thấy ông trưởng giả  có vẻ như  đang trầm ngâm suy nghĩ  liền  đến  bảo:

– Bây giờ ông đổi ý vẫn  còn kịp  đấy.  Đất  vẫn  là của tôi, ông có thể  lấy vàng  về.

Trưởng giả Tu-đạt nhoẻn miệng cười, nói:

– Ngài  lầm  rồi! Tôi không hề  tiếc  rẻ  số vàng  bỏ ra, chỉ  đang nghĩ  xem  nên  lấy  số vàng  còn thiếu này  từ kho nào cho thuận tiện đó thôi.

Ban  đầu  thái tử  Kỳ-đà vẫn  tưởng  có thể  làm  cho trưởng giả Tu-đạt phải thối  chí trước  một  giá bán  quá cao như  thế,  không ngờ ông này  chẳng tiếc   gì số vàng lớn, vẫn quyết tâm mua cho bằng được khu đất. Thái tử lấy làm tò mò, liền gạn  hỏi nguyên do mua đất. Trưởng giả Tu-đạt mới thật lòng đem dự tính xây dựng  tinh xá cúng  dường  đức Phật và chư  tăng mà  nói cho thái tử nghe. Thái tử  không khỏi  lấy  làm  cảm  động  trước  tín tâm chân thành của vị trưởng giảTu-đạt liền  hỏi tiếp:

– Đức Phật là người như  thế  nào mà ông đối với ngài nhiệt tâm và thành tín  đến  thế?

Trưởng giả  Tu-đạt liền  kể  lại  việc  mình được  gặp Phật tại thành  Vương-xá và được nghe giáo pháp giải thoát của  ngài  như  thế  nào.  Thái tử  nghe xong  cũng sinh lòng  hoan hỷ,  rất mong  muốn chính bản  thân mình sẽ được gặp Phật. Thái tử liền  nói:

– Trưởng giả! Số vàng  còn thiếu ông không cần phải chở đến  nữa, xem  như  tôi cúng  dường  số vàng  ấy vào việc xây  dựng  tinh xá.  Ngoài  ra,  đất  đai  thì  xem  như bây  giờ đã là của  ông, nhưng cây cỏ hoa  lá trong vườn thì  tôi  chưa  hề  bán. Vậy  nay  tôi  cũng  xin  tự  nguyện cúng  dường  tất cả cây cối trong vườn này  để góp phần làm  chỗ cho đức Phật và chư tăng an trú.

Trưởng giả  Tu-đạt thấy thái tử  Kỳ-đà phát khởi lòng  tin  như  thế  thì  rất vui.  Từ đó cả hai  đều  hết  sức hân hoan, cùng nhau đốc thúc việc xây dựng  và chờ đợi ngày  đức Phật quang lâm.

Khi  tinh xá  vừa  xây  xong,  trưởng giả  Tu-đạt lập tức nghênh thỉnh đức Phật và chư tăng về. Bởi vì tinh xá  này  là  do trưởng giả  Cấp  Cô Độc cúng  dường  khu đất  và thái tử  Kỳ-đà cúng  dường  vườn  cây, nên  người thời  bấy giờ gọi tên  tinh xá này  là “Kỳ thọ Cấp  Cô Độc viên”, nghĩa là vườn của  ông Cấp  Cô Độc, cây của  thái tử Kỳ-đà.

Trưởng giả  Tu-đạt vốn  thích bố thí,  ham làm  việc thiện, lại  thêm việc  xây  tinh xá  khiến ông  phải tốn kém  số tiền quá  nhiều, khiến cho việc làm  ăn  nhanh chóng  suy  sụp,  dần  dần  khánh kiệt  cả gia  sản, không còn trong tay  bất  cứ tài sản  giá  trị nào,  thậm chí  đã đến  mức sắp  phải chết  đói.

Ngay lúc đó, ông nhặt được trong đống rác một khúc gỗ quý. Đây là một loại gỗ chiên-đàn cực kỳ hiếm  có và hết  sức quý  giá,  nhưng vì nó chưa  được rửa  sạch  nên khi  ông đem  đi bán  chẳng ai muốn mua cả. Cuối cùng có một  nhà buôn  thấy ông tội nghiệp nên  miễn  cưỡng đổi lấy với 4 thưng gạo trắng.

Bấy giờ, phu  nhân trưởng giả Tu-đạt liền  đong  một thưng gạo  đem  đi  nấu cơm. Cơm  vừa  chín  thì  có tôn giả Xá-lợi-phất đến  đứng  ngay  trước  cửa, ôm bình bát khất thực. Phu nhân vô cùng  hoan hỉ, liền  đem  thưng gạo đã nấu thành cơm ấy mà  cúng  dường  hết  cho ngài Xá-lợi-phất. Sau  đó bà đong  một  thưng gạo khác đem đi  nấu. Cơm  vừa  chín  thì  có ngài  Mục-kiền-liên đến khất thực. Bà  cũng  đem  cơm mới nấu ra cúng  dường hết  cho ngài  Mục-kiền-liên. Lần  thứ  ba  nấu cơm, bà lại  cúng  dường  cho ngài  Ca-diếp. Còn  thưng gạo cuối cùng,  cơm vừa  chín  tới thì  thấy đức Phật từ xa đi đến. Bà  vui  mừng thầm nghĩ:  “Cũng  may  là mình vẫn  còn một  thưng gạo  cuối  cùng  mới  nấu chín  này  để  cúng dường  đức  Thế  Tôn!” Nghĩ  thế  rồi,  có bao  nhiêu  cơm trong nồi bà dâng cúng  trọn lên đức Phật.

Đức Phật thấy vợ chồng  trưởng giả  Tu-đạt có lòng lành và  tín  tâm như  thế  nên  từ  kim  khẩu ngài  liền chúc nguyện rằng:

– Tội diệt  phúc  sinh, từ nay  trở  đi phúc  đức vô tận, không còn khốn  khó.

Ngay  khi  đức  Phật vừa  đi  khỏi  thì  nhà buôn  vừa mua khúc gỗ chiên-đàn khi nãy  tìm  đến,  vui vẻ nói với trưởng giả Tu-đạt:

– Ông  thật may  mắn, khúc gỗ ấy  sau  khi  tôi  rửa sạch  mang ra chợ bán  đã có người đến trả đến hơn năm nghìn đồng  tiền vàng. Tôi nghĩ  đây  là phước  báu  của ông nên  không dám  một mình hưởng  trọn, xin cùng với ông chia  đôi số tiền này  vậy.

Thế là trưởng giả Tu-đạt nhận được một số tiền lớn, có thể  mua lại  nhà cửa  và  bắt  đầu  trở  lại  công  việc làm  ăn  buôn  bán. Từ  đó mọi  việc  đều  thuận lợi đến nỗi không bao lâu  sau  thì  vàng  bạc, tiền tài,  châu báu trong nhà, cơm gạo,  lụa  là  vải  vóc trong kho  đã  chất đầy như  núi,  so với lúc trước thì bây giờ ông còn giàu  có hơn gấp nhiều lần.

Trong thâm tâm, trưởng giả Tu-đạt rõ biết đây là do nhân lành bố thí  và cúng  dường  của mình mới có được, nên  ông cho lập  đàn  thật lớn để cúng  dường  đức Phật và chư  tăng, thỉnh đức Thế  Tôn  thuyết pháp cho mọi người  được nhiều lợi lạc, và từ đó càng  nỗ lực làm  việc từ thiện, cứu giúp  người nghèo  khó.

Quả  thật là, đem  của cải mình hiện có ra bố thí  cho người  khác, thấy thì  có vẻ như  mất đi, nhưng thật ra chẳng khác nào  mang hạt giống  tốt  vùi trong lòng đất ẩm,  sớm muộn gì cũng  sẽ có ngày  hái  được quả  ngọt.

Truyện cổ Phật Giáo – Diệu Hạnh Giao Trinh Việt dịch

Tìm hiểu sản phẩm liên quan bên dưới

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s